Trừ điểm bằng lái xe máy Nghị định 168 và cách kiểm tra đèn, lốp, biển số đi xa
Chiều cuối tháng Năm, trời miền Bắc và miền Trung lúc 18 giờ 10 phút vẫn còn sáng rõ mặt nhựa nên nhiều người chạy mô tô dọc quốc lộ vô tư để công tắc đèn ở nấc tắt. Đi thêm hai mươi cây số qua đoạn đường rải đá ướt sau cơn mưa rào, bùn đỏ từ bánh sau bắn kín nửa dưới biển số mà người lái không hề hay biết cho tới khi tổ tuần tra ra hiệu lệnh dừng xe kiểm tra.
Từ khi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật số 36/2024/QH15) cùng Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ đầu năm 2025, nhiều lỗi sơ suất dọc đường dài đã thay đổi mạnh về mức phạt tiền lẫn quy định trừ điểm giấy phép lái xe. Chuẩn bị cho chuyến đi liên tỉnh bằng xe hai bánh vì thế đòi hỏi người cầm lái nắm vững quy định mới song song với việc tự kiểm tra kỹ thuật xe ngay tại nhà.
Cơ chế quản lý quỹ 12 điểm giấy phép lái xe hoạt động ra sao
Theo Điều 58 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, điểm giấy phép lái xe là biện pháp quản lý việc chấp hành pháp luật giao thông trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử, áp dụng kèm theo quyết định xử phạt đối với các lỗi vi phạm có nguy cơ gây mất an toàn cao.
Theo Luật số 36/2024/QH15: Mỗi giấy phép lái xe có 12 điểm. Nếu còn ít nhất 01 điểm và không phát sinh vi phạm bị trừ điểm mới trong 12 tháng kể từ lần trừ gần nhất, hệ thống tự động phục hồi đủ 12 điểm.
Điểm bị trừ được cập nhật tự động lên cơ sở dữ liệu và hiển thị trên ứng dụng VNeID ngay khi quyết định xử phạt có hiệu lực. Nếu để bị trừ hết sạch 12 điểm, người lái không được điều khiển phương tiện thuộc hạng giấy phép đó; sau ít nhất 06 tháng kể từ ngày mất hết điểm, cá nhân phải dự kiểm tra kiến thức pháp luật giao thông do Cảnh sát giao thông tổ chức theo Thông tư 65/2024/TT-BCA để được phục hồi điểm.
Nếu đi lại trong nội thành người dùng đã quen lưu ý mức phạt các lỗi xe máy phổ biến như quên xi nhan hay không gương, thì khi ra quốc lộ lạ đường, nguy cơ chạm các khung trừ điểm sâu lại nằm ở nhóm hành vi dưới đây.
Bốn nhóm hành vi khiến người đi xe máy mất từ 2 đến 10 điểm
Căn cứ Điều 7 và Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, khung trừ điểm được chia theo mức độ rủi ro:
- Trừ 2 điểm: Đi vào đường có biển cấm loại phương tiện đang điều khiển (hay gặp khi rẽ nhầm nhánh dẫn lên cao tốc hoặc cầu cấm mô tô), đi ngược chiều đường một chiều, chở từ 03 người trở lên trái quy định, hoặc chuyển hướng không nhường quyền đi trước cho người đi bộ tại vạch kẻ đường.
- Trừ 4 điểm: Lỗi rất hay gặp khi đi phượt hoặc công tác tỉnh là dùng tay cầm và sử dụng điện thoại di động khi xe đang di chuyển (phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng kèm trừ 4 điểm). Cùng mức trừ 4 điểm còn có lỗi vượt đèn đỏ (phạt 4.000.000 đến 6.000.000 đồng) và có nồng độ cồn chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu (0,25 mg/lít khí thở).
- Trừ 6 điểm: Theo điểm b khoản 3 và khoản 8 Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, điều khiển xe gắn biển số không rõ chữ số, dán đè làm thay đổi chữ số, bẻ cong hoặc che lấp biển số bị phạt từ 4.000.000 đến 6.000.000 đồng và trừ thẳng 06 điểm bằng lái.
- Trừ 10 điểm: Vi phạm nồng độ cồn vượt 50 đến 80 mg/100 ml máu (0,25 đến 0,4 mg/lít khí thở, phạt 6.000.000 đến 8.000.000 đồng), hoặc chạy quá tốc độ, thiếu quan sát gây tai nạn giao thông.
Khung giờ bắt buộc bật đèn 18 giờ đến 06 giờ và quy tắc pha - cos
Theo khoản 1 Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe cơ giới phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong khung giờ từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau, hoặc bất kỳ lúc nào có sương mù, khói, bụi, trời mưa làm hạn chế tầm nhìn. Khung giờ này mở rộng sớm hơn 1 tiếng buổi chiều và muộn hơn 1 tiếng buổi sáng so với luật năm 2008 cũ.
Theo điểm g khoản 1 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, quên bật đèn trong khung giờ trên bị phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng (nếu gây tai nạn phạt 10.000.000 đến 14.000.000 đồng và trừ 10 điểm). Ngoài ra, người lái bắt buộc hạ từ đèn chiếu xa (pha) sang chiếu gần (cos) khi qua khu đông dân cư có đèn đường hoạt động, khi gặp xe ngược chiều, gặp người đi bộ sang đường hoặc lúc chuyển hướng ở nút giao.
Quy trình 15 phút tự rà soát lốp, truyền động và biển số trước giờ xuất phát
Chỉ cần dành 15 phút chiều hôm trước chuyến đi để kiểm tra vòng quanh xe theo ba hạng mục sau, bạn sẽ tránh được phần lớn sự cố hỏng vặt lẫn biên bản phạt đáng tiếc:
- Xem gờ chỉ báo mòn lốp (TWI) và bơm lốp nguội: Tìm tam giác nhỏ bên hông lốp gióng lên rãnh gai chính; nếu mặt lốp đã mòn chạm gờ cao su 0,8 - 1,0 mm này thì xe rất dễ trượt nước khi phanh gấp. Bơm đúng áp suất ghi trên tem gắp sau (thường 2,0 kg/cm2 bánh trước và 2,25 - 2,5 kg/cm2 bánh sau khi đi hai người).
- Kiểm tra phanh, nhớt máy và xích tải: Chạy đường trường hoặc đổ đèo sinh nhiệt lớn ở cụm phanh, do đó hãy xem kỹ dấu hiệu má phanh xe máy bị mòn và cách kiểm tra đĩa phanh trước ngày đi. Với xe tay ga, đối chiếu số kilomet hiện tại với lịch thay nhớt máy và nhớt láp cho xe tay ga để tránh dầu loãng nhiệt làm gào láp. Với xe số, chỉnh độ chùng xích tầm 20 - 30 mm và xịt dưỡng sên sạch sẽ.
- Thử đèn hai chế độ, đèn phanh, còi và biển số: Bật khóa thử đủ pha - cos, bóp phanh trước sau kiểm tra đèn hậu, bấm thử còi. Siết chặt ốc khung biển số, tháo bỏ mọi sticker dán góc biển hay pát gập chỉnh góc, đồng thời cất sẵn chiếc khăn nhỏ dưới cốp để lau sạch bùn bám biển số mỗi lần ghé đổ xăng trời mưa.
Chia chặng nghỉ 70 km để giữ sự tỉnh táo và tránh lỗi cầm điện thoại
Phần lớn lỗi dùng điện thoại khi đang chạy xe (trừ 4 điểm) bắt nguồn từ thói quen vừa giữ tay ga vừa rút máy dò bản đồ ở ngã ba tỉnh lộ. Ở tốc độ 50 km/h, chỉ hai giây nhìn màn hình là xe đã trôi đi gần 28 mét mà không có sự chủ động ở tay phanh trước.
Kinh nghiệm đi đường dài an toàn là chia lộ trình thành từng chặng 60 đến 80 km rồi tấp hẳn vào trạm xăng hoặc quán nước có lề rộng nghỉ 15 phút. Quãng dừng này giúp lốc máy làm mát bằng gió và bộ nồi xe ga hạ nhiệt, giảm tê mỏi cổ tay và cho phép xem lại lộ trình khi xe đã dựng chân chống.
Tại điểm dừng nghỉ hoặc sau khi hoàn thành các bước kiểm tra xe ở sân nhà, người cầm lái trưởng thành muốn thư giãn đầu óc ít phút có thể uống nước lọc, thả lỏng vai và giải lao có chừng mực qua tiện ích giải trí trực tuyến trên hitclub hoặc lướt xem vài cập nhật nhẹ nhàng tại hitclubb.com.mx trước khi khóa màn hình, cất gọn máy vào cốp xe. Giữ ranh giới rõ ràng giữa phút nghỉ tĩnh tại và lúc vặn ga giúp bạn duy trì phản xạ sắc bén suốt chuyến đi.
Chuẩn bị giấy tờ tích hợp VNeID song song với bản cứng khi đi vùng xa
Trước giờ lăn bánh, hãy mở ứng dụng VNeID mức độ 2 kiểm tra giấy phép lái xe và đăng ký xe đã hiển thị đồng bộ hay chưa, đồng thời rà lại hạn bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới (lỗi thiếu hoặc hết hạn bảo hiểm xe máy bị phạt 200.000 đến 300.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Khi chạy qua vùng đèo núi sóng 4G yếu, mang kèm thẻ PET bản cứng trong ví chống nước vẫn là phương án chủ động nhất cho mọi hành trình.